سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

457

تاريخ ايران ( فارسى )

و لفظ « لىكين » هم محتمل است كه از كلمهء هيركانيا تصحيف شده باشد . نمايندگان سياسى بالا كه روابط بين ايران و چين را روشن ساخته‌اند پاركر مينويسد كه تاريخ آن بين 120 - 88 پيش از ميلاد بوده است . يك عصر تاريك در تاريخ پارتيها 88 - 66 قبل از ميلاد اين قضيه كه دولت پارت خواستار اتحاد با روم شده است خود گواهى است بر صدق اين مدعا كه قواى ارمنستان بوسيلهء كمك و همراهى پادشاه پنت بقدرى بوده ( كه دولت نامبرده ) نمى توانسته است با آن روبرو شود . هرچند ما اكنون وارد زمانى ميشويم كه وقايع تاريخى آن مبهم و تاريك است ، اما ميدانيم كه تيگران ( پادشاه ارمنستان ) بدين پايه قوت داشته است كه پارت را شكست داده و ولاياتى را كه جزو دولت آن پادشاه اشكانى كه در حدود 88 قبل از ميلاد مرده و همچنين جانشين او شناخته ميشد گرفته و بقلمرو خود افزوده است و نيز ميخوانيم كه او از جنگ پنت استفاده كرده مخصوصا قسمت علياى بين النهرين و ماد آذربايجان را از پارت انتزاع كرده ضميمه نموده است و همچنين در سمت مغرب صفحاتى را كه واگذار بسلوكىها بوده به تصرف درآورده است . اين جنگها بين 85 قبل از ميلاد و 74 قبل از ميلاد رويداده و چنان كه گفته شد ارمنستان كه يك ايالت كوچكى بود بتدريج بسط پيدا كرده يك مملكت معظم و پهناورى گرديد . تيگران وقتى كه روى سكه‌هاى خودش لقب شاهان قديم آسيا « شاه شاهان » را به زبان يونانى ترسيم كرد او فقط امرى را كه انجام يافته يا شرح واقعه‌اى را كه بوقوع پيوسته درج نمود . براى تا مدت بيست سال يعنى از سال 88 قبل از ميلاد تا 69 قبل از ميلاد پارتيها در دورهء سيناتروس « 1 » و ديگر پادشاهان نقش درجهء دوم يا تابعيت را بازى كرده در جنگ‌هاى ما بين روم و پنت و ارمنستان بيطرفى خود را بدشوارى حفظ نمودند ، ليكن در

--> ( 1 ) - Sinatruces .